nederpunk.punt.nl
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties
    Intermezzo: Experimentele bands van 1978 tot 1984

    INTERMEZZO: EXPERIMENTELE BANDS VAN 1978 TOT 1984

    Het navolgende is een uitstapje waarvan sommigen zouden vinden dat het niet in een relaas over punk in Nederland thuishoort. Ik vind van wel, omdat de hier onder beschreven bands zijn ontstaan dankzij de punkbeweging en hun inspiratie daar vandaan haalden. Dat ze vervolgens een ander soort muziek zijn gaan maken staat daar ik mijn ogen los van.

     HE WANTS TO BE A MACHINE

    "He wants to be a machine

      he wants to be a minny pop"

     They want to be a machine

     they want to be a minny pop

    A machine so that we can be reached

    even when we’re not home

    answering machine

    answering machine

    answering machine"

                            Minny Pops, Minny Pops, 1979

    Wally van Middendorp begon zijn loopbaan in de muziek als zanger/componist van de   Amsterdamse Tits, die op het door Wally opgerichte Plurex-label de single 'Daddy is my Pusher/We're so Glad that Elvis is Dead' uitbrachten.

     

     

     
    Nadat de eerste punkgolf was overgewaaid, begon Wally in de Amsterdamse

    Haringpakkerssteeg de platenzaak Boudisque, en richtte tevens de band Minny

    Pops op. Deze band maakte heel andere muziek dan The Tits. In maart 1979 verscheen

    de eerste ep van Minny Pops, 'Kojak/Footsteps/Nervous', op Plurex.

    Een vreemde single. Hubert van Hoof van Muziekkrant Oor, toen vaste single-

    recensent van deze krant, wist niet zo goed wat hij er mee aan moest, maar was

    wel geintrigeerd. De andere leden van Minny Pops waren Wim Dekker op synthe-

    sizer, Gerard Walhof op gitaar en Lion van Zoeren op bas. Er werd geen gebruik

    gemaakt van een menselijke drummer, de drums kwamen uit de drumcomputer.

    De eerste elpee 'Drastic Measures, Drastic Movement' die daarna verscheen, eveneens op het Plurex-label was behoorlijk experimenteel. De muziek is vaak lelijk, monotoon en er zijn allerlei vreemde geluiden in te horen. De experi-mentele band Novak uit San Francisco wordt in de hoestekst bedankt[1], en ook The Residents en Engelse experimentelen als This Heat lijken belangrijke invloeden te zijn geweest. Opnieuw besteedde in Nederland alleen Oor aandacht aan de plaat, en dat kwam volgens een goed ingelichte bron omdat Boudisque veel gratis recensie-exemplaren van nieuwe platen aan Oor schonk. Dit verhaal klopt waarschijnlijk, want Boudisque adverteerde in die tijd ook altijd in Oor, en het was in die advertenties dat ik nieuwe ideeën opdeed voor het kopen van platen. (RAF had trouwens ook een tweewekelijkse advertentie in Oor).

    Minny Pops trokken de aandacht in Engeland en slaagden er als enige Nederlandse band in die tijd in, om op het befaamde Factory-label uit Manchester, bekend van bands als Joy Division, A Certain Ratio, Durutti Column en later New Order, een single uit te brengen, 'Dolphin Spurt/Goddess'. Deze single verscheen in 1980, later nog gevolgd door een meer toegankelijke tweede elpee 'Sparks in a Darkroom', een gratis flexi-singeltje bij het muziekblad Vinyl getiteld 'Een Kus', een live-ep op Plurex en een single op Factory Benelux getiteld 'Time'.

    In 1986 gaan Minny Pops uit elkaar, na nog twee elpees gemaakt te hebben die

    weinig aandacht trokken.

     

    FOOD FOR THOUGHT

     

    "He can't eat because he's having

     

    too much food for thought"

     

                            Nasmak, Food for Thought, 1980

    Een andere interessante band op het Plurex-label is Nasmak. Deze uit Nuenen (bij Eindhoven) afkomstige band wordt in 1979 opgericht en brengt in 1980 de plaat 'Nasmak Plus Instruments, Instruments plus Nasmak' uit. Plus Instruments functioneert ook nog als zelfstandige band en brengt in maart 1980 de single 'Special Agreement' uit, eveneens op Plurex. In deze band zingt Truus de Groot van Nasmak en Greg Kafton, een muzikant uit New York. Ook Lee Renaldo van Renaldo and the Loaf speelt enige tijd bij Plus Instruments. Veel muziek van deze band (en ook die van Nasmak) verschijnt in kleine oplagen op cassette-bandjes. Daarnaast heeft Nasmak, toen nog Nasmaak geheten, een nummer op de verzamel-elpee 'Uitholling Overdwars' getiteld 'Hondepoep'. Het was toen duidelijk een heel andere band dan ten tijde van de eerste elpee.

     

     

     

     

     

     

     De leden van Nasmak op de eerste elpee zijn Joop van Brakel (zang en gitaar) Toon Bressers (drums en syndrum), Theo van Eenbergen (bas), Truus de Groot (zang, kraakdoos en gitaar), en Henk Janssen (drums). De plaat werd geproduceerd door Wally van Middendorp.

    In 1981 volgt een ep op het Duitse Zick Zack label, waar ook de bekende experi-

    mentele band Einsturzende Neubauten uit Berlijn platen op uitbrengt[2].

     
    Op het podium is Nasmaak vooral door toedoen van Truus De Groot[3], die een onberekenbare kraakdoos speelt, een rare mix van heavy muziek, weirde teksten, verkleedpartijen en veel show. In haar eerste jaar staat de band, die altijd veel - ook in het buitenland - heeft opgetreden, al zo'n honderd keer op het podium en geen enkel concert is hetzelfde. Truus de Groot vertrekt in 1981 naar de Verenigde Staten. Nasmak slaat met Van Brakel als zanger een nieuwe weg in, vol schuivende maatsoorten. Al improviserend maakt Nasmak trance and dance-muziek, die het op het podium zeer goed doet.
     
    In 1982 maakt Nasmak de beste plaat uit hun carrière, '4'Our Clicks'. Deze

    elpee wordt door Oor uitgeroepen tot 'misschien wel de beste plaat ooit door

    een Nederlandse groep gemaakt'. Dat lijkt me nogal overdreven, maar de plaat

    bevat zeker sterke, inventieve muziek die voor Nederlandse begrippen zeer

    origineel klinkt. In 1983 zag ik een optreden van Nasmak in Amsterdam, waar ik zeer van onder de indruk was. De volgende Nasmak-plaat 'Duel' is dan net uit.

    In 1984 gaat de band uit elkaar. De leden blijven actief in kunstkringen.

     
    De verzoeken tot een Nasmak-reünie blijven aanhouden, maar het duurt tot september 1989 voordat Nasmak weer op het podium staat. In de klassieke bezetting Janssen - Van Brakel - Van Eenbergen - Bressers wordt het tweejarig bestaan van het alternatieve blad Opscene luister bijgezet met een eenmalige reünie, waarop een set met nieuwe nummers de echte fans weet te ontroeren.
     
    Een derde band uit die tijd is Tox Modell, die voor zover ik weet nooit eigen platen uitbrachten, maar wel een hele leuke cassette maakte die ik helaas een keer aan iemand heb uitgeleend die niet de moeite nam om hem terug te geven. Samen met Plus Instruments maakte Tox Modell in 1981 een flexi-single getiteld "Freundschaft" bij Procede Sonepresse in Rotterdam. Deze flexi verscheen als gratis bijlage bij het muziekblad Vinyl.

    Tenslotte waren op Plurex actief de Amsterdamse Tapes. Hun eerste elpee 'You Just Can't Sleep' verschijnt in 1978 op Plurex. De muziek van The Tapes,

    bestaande uit Rolf Hermson (zang, gitaar), Michael Brandes (gitaar), Igor

    Roovers (bas) en Peter Mouris (drums) is minder experimenteel dan die van

    Minny Pops en Nasmak en verraadt de invloed van The Talking Heads.

    The Tapes brengen op andere labels nog twee elpees uit en stoppen er daarna

    in 1983 mee.

    THE HALF-INCH UNIVERSE

    "Civilized citizen, in non-stop scenery

     mess around, till total hysteria

    mass crowded kids living modern machinery

    bite off their fucking history"

                            Mecano, Face Cover Face, 1978

      
    "I paid my heritage to life's reunion

     with extended effort running dry

    despite combined collective thought in mind"

                            Mecano, To Life's Reunion, 1982

    Anders dan de hier besproken bands heeft Mecano een directe link met de

     

     

     

     

     

     

     

    punkscene, omdat de eerste single van Mecano, toen nog onder de naam Mecano

    Ltd. in 1978 verscheen op het No Fun-label van Hansje Joustra. Later

    ontwikkelde Mecano zich in een andere richting en ging de muziek meer de kant van new wave op. Mecano bestond uit Dick Polak (zang), Pieter Kooyman (gitaar), Tejo Bolten (bas), Cor Bolten (gitaar) en Ton Lebbink (drums).

    De band ontleent zijn naam aan het in 1901 door Frank Hornby uitgevonden

    Mecano-speelgoed. Dick Polak vond in 1977 in een snuisterijen-winkeltjes een

    folder waarin beschreven werd hoe Mecano geconstrueerd was. Omdat hij ook

    kunstschilder was besloot hij schilderijen te gaan maken van Mecano-objecten.

    Polak verdiende trouwens de kost als portier van Paradiso, hetgeen altijd handig

    was als er concerten geregeld moesten worden. Jos van Ex was hierover trouwens maar matig te spreken: "Dick had een deal met Paradiso gemaakt voor tien optredens in vrij korte tijd. Ik snapte niet dat ze zich daar voor leenden, als je tien keer per jaar in dezelfde tent speelt, dat is toch niet leuk meer. Of was het alleen voor de publiciteit ?"[4]

    Dick Polak laat zich in zijn teksten inspireren door Russische schrijvers uit het begin van deze eeuw, met name Majakovski. Ook kan je sommige van zijn teksten (zoals Dissident Lament en Permanent Revolt) beschouwen als een flirt met het communisme. Hoe hij precies tegenover deze politieke beweging staat, wordt echter niet duidelijk, omdat de teksten, hoewel interessant op zichzelf, nogal ontoegankelijk zijn.

     Naast zijn activiteiten als drummer van Mecano schrijft Ton Lebbink ook ge-

    dichten. In de zomer van 1988 zal ik hem ontmoeten als ik optreed tijdens een

    poeziëavond in OCC Tumult in Abcoude, waar ook Diana Ozon en Rick van Boeckel

    van de partij zijn.

     
    Mecano brengt na de eerste single de mini-elpees 'Untitled' en 'Subtitled'

    uit, die later worden samengevoegd op de plaat 'Entitled'. Deze drie platen

    verschijnen op het Torso-label. Tijdens een tournee in Frankrijk in 1981 valt

    de band uit elkaar, om in de lente van 1982 weer bij elkaar te komen om 'Auto-

    portrait' op te nemen, opnieuw uitgebracht op Torso, en misschien wel hun

    beste plaat. In 1996 verschijnt de fraaie dubbel-CD 'The Half Inch Universe, Complete Works 1978-1982'. Helaas is deze compilatie niet helemaal compleet, omdat 'Fools', de B-kant van de No Fun-single, ontbreekt. Gelukkig staat die wel op de Epitaph-verzamel-CD 'I'm sure we're gonna make it', die eveneens in 1996 verschijnt. Naast de elpees verschijnen op Torso nog een tweetal singles 'History Landmarked/Escape the Human Myth' (1980) en , 'Robespierre's Re-Marx/Room for Two' (1981).

     
    De muziek van Mecano is uiterst grillig en inventief. Zo wordt gebruik gemaakt
    van een accordeon en van geluidsfragmenten. De sfeer rond de band is nogal

    elitair, en daarom willen veel Amsterdamse punks uit die tijd niets van Mecano

    weten. Ook deze band is echter een voorbeeld van de mogelijkheden die de

    punkbeweging bood, ook aan diegenen die niet direct met punk geassocieerd wilden worden maar zich meer in kunstacademie-kringen begaven.

     
    In 2003 brengt Leo Schelvis, ook bekend als ex-eigenaar van de Amsterdamse
    platen/cd-winkel Forever Changes op zijn eigen Mutant Jasz-label, opnieuw het
    complete werk van Mecano uit in een luxe en een gewone editie. Het nummer Fools
    ontbreekt ditmaal niet, en er staan ook een aantal zeldzame live-opnames op.
    Deze collectie onderstreept dat Mecano een van de beste Nederlandse bands aller tijden
    was, waarvan de muziek tot op heden te weinig erkenning heeft gekregen.
     
    Momenteel werken Dirk Polak en de broers Cor en Tejo Bolten aan een nieuwe Mecano-CD
    die Snaketales for Dragon gaat heten. Het is ook de bedoeling om weer te gaan optreden.
    De CD-release is gepland voor zomer 2005.
     
    Zie voor meer informatie de website van Mecano: http://www.mecano.ws/
     
    Kees Smit
    Amsterdam
    Januari 2005 (update mei 2005)

    [1] Het nummer R.U. 21 is zelfs een bewerking van een nummer van Novak.

    [2] Bijvoorbeeld de dubbelsingle 'Kalte Sterne' en de elpee 'Kollaps', beide uit 1981.

    [3] Deze speelde trouwens nog met Henny Vrienten in de 'Foolsband', de voorloper van Doe

      Maar.

    [4] Zie Oor 24, 1980.

    Reacties

    cor bolten op 13-09-2006 03:34
    Hallo
    wilde even opmerken dat Dirk Polak (Mecano) niet zijn kost verdiende als portier van paradiso .
    Dat was Cor Bolten.
    Verder wil ik nog opmerken dat ik in het geheel niet betrokken was bij de release van de mecano cd snaketales for dragon.
     
     
    met vriendelijke groet .
     
    Cor Bolten
    nederpunk op 16-09-2006 10:21
    Sorry Cor, heb je verward met Tejo !
     
    Groet,
     
    Kees Smit
    Webmeester
    gonzo op 23-05-2007 11:10
    wie kan mij me mischien helpen : na en ontruiming be ik wat muziek kwijt geraakt heb al weer veel terug maar mis nog steeds de twee albums van ton lebbink,luchtkastelen en hongerwinter hebbie een tip
    frenkieg op 11-06-2007 20:40
    Hey Gonzo,
     
    Na heel erg lang zoeken heb ikze beide digitaal. Interesse?
     
    FrenkieG
    gonzo carvajal op 13-06-2007 11:43
    ja natuurlijk tof "schiet de buurvrouw eindeliijk weer eens haar poedel dood "he je wil niet weten hoe goed bericht dit is
    frenkieg op 17-06-2007 16:53
    Maar nu Hoe?
    op 18-06-2007 20:01
    als je het digitaal heb kan je het toch gewoon  per gmail sturen mijn gmail is gonzocarvajal@gmail.com      zou tof zijn .
    Richard op 18-06-2007 23:07
    Diana Ozon op 20-06-2007 09:39
    Richard op 21-06-2007 16:52
    ^^ wat zij zegt. 
    Raul op 21-03-2016 17:51

    Wally begon Boudisque? Dat klopt niet. Dat bestond toen al jaren!Vgns mij (ik was de zwarte muziekman, in een 'eigen' pand) deden we de distributie.

     

    Inderdaad, dat klopt niet, Ruud Jacobs was de oprichter van Boudisque. Groet, Kees Smit, webmeester

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Je Punt profiel
    Hou mij op de hoogte
    Ik wil op de hoogte gehouden worden
    Dit is een verplicht veld
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl