nederpunk.punt.nl
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties
    PSYCHEDELIC GRAVEYARD
     
    (1985)
     
    I AM LIVING IN A PSYCHEDELIC GRAVEYARD
    I SURE AM THE WORLD'S MOST OUTRAGEOUS BARD
    AND I AM NOT THE COMPLAINING KIND
    BUT GOD KNOWS IT SURE IS HARD
     
    YES I AM LIVING IN A PSYCHEDELIC GRAVEYARD
    SHIVERING ALL OVER MY BONES
    YES I AM LIVING IN A PSYCHEDELIC GRAYEYARD
    IT'S FULL OF COSMIC OVERTONES
     
    THE NARCOTIC FUCK-UP OF THE SIXTIES
    IT SEEMS TO HAVE ME IN IT'S GRIP
    SOME SAY I AM JUST A SUICIDAL HIPPIE
    ON A FAR OUT ACID TRIP
     
    YOU MIGHT WONDER WHY I DON'T FIGHT
    THE GHOSTS AND DEMONS THAT HAVE ME BY THE TAIL
    BUT THE DEVIL IS ON THEIR SIDE YOU KNOW
    SO IT SEEMS ALL IS OF NO AVAIL
     
    LIVING IN A PSYCHEDELIC GRAVEYARD
    LIVING IN A PSYCHEDELIC GRAVEYARD
     
    I LIKE THE CULT, I LIKE THE RAIN PARADE
    I LIKE THE SIXTIES REVIVAL
    IT SURE IS GREAT
     
    ONE DAY I'LL DIE IN MY PSYCHEDELIC GRAYEYARD
    DIGGING MY PSYCHEDELIC GRAVE
    AND I AM SURE THAT I WILL END UP IN HELL
    NO MATTER HOW I BEHAVE
     
    LIVING IN A PSYCHEDELIC GRAVEYARD
    LIVING IN A PSYCHEDELIC GRAVEYARD
     
    (J.C. FUCKER, NOVEMBER 1985)
     
    DEMOCRAZY
     
    1980
     
    IT'S CALLED DEMOCRAZY
    YOU'LL FIND IT ANYWHERE
    AND WHEN IT ISN'T THERE
    IT WILL SURELY COME
     
    IT'S PUBLICLY ADMIRED
    AND HIGHLY DESIRED
    IT'S STEREO AND VIDEO WIRED
    AND WHEN I SEE IT I GET TERRIBLY TIRED
     
    IT IS A SCAR ON HUMANITY
    SPONSORED BY SOCIAL SECURITY
    IT'S A TECHNICALLY HIGHLY DEVELOPED BRAIN DRAIN
    IT'S A TECHNICALLY HIGHLY DEVELOPED BRAIN DRAIN
     
    IT'S A HURT WITHOUT THE PAIN
    IT'S A HURT WITHOUT THE PAIN
    IT'S A HURT WITHOUT THE
     
    ARGHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH !!!!!!!!!!!!!!
     
    J.C. FUCKER, AUGUST 1980
     
    DOOMED TO DISCO
     
    YESTERDAY A YEAR AGO
    I STEPPED INTO THIS CLUB
    I HEARD SWEET DISCO SOUNDS BELOW
    AND NEVER SINCE WENT UP
     
    YOU JUST KEEP ON DANCING BABY
    OH GOD I'M DOOMED TO DISCO
    YOU JUST KEEP ON DANCING BABY
    SO THIS IS THE INFERNO
     
    THOSE LASER BEAMS HAVE KILLED MY BRAIN
    I'M CLINICALLY HALF DEAD
    BUT STRANGELY I FEEL NO PAIN
    AND NEITHER DO I SWEAT
     
    SHUT YOUR LIPS AND SHAKE YOUR HIPS
    BECAUSE YOU ARE DOOMED TO DISCO
     
    WITH GLOOMY FACES THEY STARE AT ME
    AND WAITERS ARE WEARING TAILS
    NOBODY SEEMS TO CARE FOR ME
    I'VE EATEN HALF MY NAILS
     
    YOU JUST KEEP ON DANCING BABY
    OH GOD I'M DOOMED TO DISCO
    YOU JUST KEEP ON DANCING BABY
    SO THIS IS THE INFERNO
     
    J.C. FUCKER, SUMMER 1979
     
     
     
     
    Lees meer...

    SPIRAL SCRATCHING

     

    "Nostalgia for an age yet to come"

     Buzzcocks, Nostalgia, 1978

     De wereldwijde punkgeschiedenis is altijd gepaard gegaan met de ontwikkeling van een alternatief circuit, op sociaal, maar ook op economisch niveau. De afkeer van grote nationale en multinationale platenmaatschappijen leidde tot de 'do it yourself' gedachte, het moest mogelijk zijn om je eigen platen uit te brengen, en zodoende de traditionele productie-, distributie-, marketing- en publiciteitsmachines te omzeilen.

     

     

    Een van de eerste voorbeelden hiervan vinden we in Manchester in 1977, waar

    The Buzzcocks met geleend geld het label 'New Hormones' opzetten, en de

    'Spiral Scratch ep' uitbrengen. Later wordt New Hormones opgekocht door

    United Artists, en is het nog slechts in naam een onafhankelijk label, dat

    overigens nog jarenlang platen blijft uitbrengen[1]. Spiral Scratch verkoopt,

    zonder noemenswaardige publiciteit, in vier dagen tijd duizend exemplaren.

    Uiteindelijk bedraagt het aantal verkochte exemplaren in juli 1977, een

    half jaar na de release, ruim 16.000.

    Dit voorbeeld vindt overal in Engeland navolging. Labels als Small Wonder, Step Forward, Absurd, Cherry Red, Crass, Deptford Fun City, Factory en vele andere bepalen de komende jaren sterk het gezicht van de punkscene.

    Daarnaast zijn er kleine labels als Stiff en Chiswick die een graantje willen

    meepikken van de nieuwe golf en die, hoewel aanvankelijk meer op pubrock

    en rock 'n' roll gericht, zich steeds meer op punk en new wave gaan richten.

    Natuurlijk zijn er ook punkbands die bezwijken voor de verleiding van een

    contract met een grote maatschappij. Zo tekent The Clash bij CBS, The Jam
     bij Polydor en The Sex Pistols achtereenvolgens bij A. & M., EMI en Virgin

    (toen de kleinste van deze drie !).

     
    Weer anderen beginnen hun carrière bij een klein label, om vervolgens naar

    een groot label over te stappen als het kleine label de productie en distributie

    niet meer aankan (vgl. Sham 69, die hun eerste single bij Step Forward uit-

    brengen en later tekenen bij Polydor).

     
    In de Verenigde Staten en Canada is sprake van een soortgelijke ontwikkeling, met labels als What ?, Dangerhouse en Plan 9 (VS), Sudden Death en Quintessence (Canada), voorlopers van de latere hardcorescene in deze landen. In de VS duurt het alleen
    wat langer voordat de grote labels zich massaal op hardcore storten. Wellicht heeft dat
    te maken met de meer traditionele cultuur en het aanzienlijk extremere karakter van
    de teksten en imagoos van Amerikaanse hardcore-bands. Dat blijkt vaak al uit de
    namen. The Dead Kennedys schokt de gemiddelde burger toch veel meer dan b.v.
    The Clash.
     
    DADDY IS MY PUSHER

    "I'm only ten years old

     and dressed up like a punk

    cos my daddy told me so

    dressed up like a punk

    Daddy is the pusher, daddy is the pimp"

                Tits, Daddy is My Pusher, 1978

    Ook in Nederland ontstaan, in navolging van de Engelse voorbeelden, kleine labels die door punks worden gerund. Zo is er Plurex, opgericht door Wally van Middendorp, de latere zanger van de new wave-groep Minny Pops en later een van de eigenaren van de hoofdstedelijke platenzaak Boudisque.

     Op het Plurex-label verschijnen de klassiekers 'Daddy is my Pusher/We're so Glad that Elvis is Dead' van The Tits uit Amsterdam (Plurex 001), waarin Wally zelf zingt, "Plastic/I Am" van The Mollesters uit Den Haag (Plurex 002) en "Don't Hide your Hate/Sex/Nothing for Me" van The Filth uit Amsterdam (Plurex 003).

    Later verschijnen op Plurex meer op de new wave georienteerde bands als Minny Pops, Flue en Vista.

    HALF TWEE

    Half Twee; I'm sick of you
    Half Twee; What are you gonna do
    Half Twee; So tough shit!
    Half Twee; What time is it?

    Half Twee Half Twee Half Twee Half Twee
    Half Twee Half Twee Half Twee Half Twee

    Half Twee; V.D. patients are dead
    Half Twee; And I'm so glad
    Half Twee; Bells on rhyme
    Half Twee; Can you spare me a dime

    Half Twee Half Twee Half Twee Half Twee
    Half Twee Half Twee Half Twee Halloo

    Half Twee; Half Twee Half Twee Half Twee Half Twee
    Etc.

    Helmettes, Half Twee, 1978

    Hansje Joustra, eigenaar van de punkplatenzaak No Fun aan de Amsterdamse Rozengracht, richt in 1978 het gelijknamige label No Fun op. Op dit label komen uit "Treat me like a Doll/I Ain't no Hooker" van God's Heart Attack uit Amsterdam (No Fun no.1), "I Don't Care what the People Say/Half-Twee" van The Helmettes, eveneens uit Amsterdam (No Fun no. 1/2 2),  "Face Cover Face/Fools" van Mecano LTD uit Amsterdam (No Fun no. 2) en "Jesus Loves me But I Don't Care/You Gotta Support" van Subway uit Groningen (No Fun no. 3). Hansje Joustra was in 1973 gaan werken bij de hoofdstedelijke platen-zaak RAF in de Rijnstraat, vanaf ongeveer eind 1977 een Amsterdams punk-bolwerk, thans een multi-media gigant die zich bitter weinig met punk meer inlaat.

    Tijdens een vakantie in New York zag hij in Max's Kansas City The Heart-breakers spelen (met Richard Hell, ook actief in The Voidoids en wijlen Johnny Thunders, ex-New York Dolls). Er ging een wereld voor hem open.

    Vanuit RAF werd Joustra een belangrijke katalysator voor de verbreiding

    van punk in Nederland. Waarschijnlijk heb ik diverse platen bij hem gekocht,

    zonder te weten wie hij was. Toen punk echt doorbrak in Engeland, besloot

    Hansje RAF te verlaten en eind 1977 aan de Rozengracht voor zichzelf te beginnen met het winkeltje No Fun.
    1979 kocht ik de single van Helmettes voor twee kwartjes bij RAF. Ik had toen niet de
    indruk dat deze single ooit veel waard zou worden, eerder dat RAF hem aan de straatstenen niet kwijt kon. Momenteel 'doet' deze single op veilingsite e-bay met
    gemak € 150 tot € 200 in goede staat en met hoesje. Overigens bestaan er onbevestigde
    geruchten over een LP die Helmettes zouden hebben opgenomen onder de titel
    Like Helmettes Protect. Deze is echter nooit verschenen, en of de opnamen ooit
    gemaakt zijn en bewaard gebleven is zeer twijfelachtig. Zie voor een leuke, maar
    deels gefakete Helmettes-site http://www.halftwee.demon.nl/. Bij Jiskefet was in
    2003 een nostalgisch remake van de Helmettes classic "I Don't Care What the
    People Say" te zien.
     

    Al snel werd No Fun een 'hang-out' voor de vroege Amsterdamse punkscene. Het

    aantal bierdrinkende 'klanten' was groter dan het aantal echte kopers,

    en er werd veel gejat, maar de sfeer was er opperbest. Dankzij veel aandacht

    in de media werd de winkel landelijk en zelfs internationaal bekend. Joustra:

    "Het was soms meer een sociale werkplaats dan een platenzaak. Als ik echt

    geld had willen verdienen had ik beter een bierwinkel kunnen openen. De

    kruidenier die naast me zat heeft nog nooit zoveel omgezet als toen. Die

    punks bleven maar bier aanslepen"[2].

    De zanger van The Helmettes was de legendarische 'Half-Twee', echte naam Joris Pelgrom, die aan zijn bijnaam kwam omdat hij nooit voor half twee 's-nachts naar bed ging en evenmin ooit voor half twee 's-middags opstond. Met een dergelijke levensfiloso-

    fie moet je heel oud kunnen worden.

    Gitarist Piep ontleende zijn bijnaam aan het hoge gepiep dat hij aan zijn

    gitaar wist te ontlokken, maar dat hij een goede gitarist was, blijkt wel

    uit de solo op "I Don't Care what the People Say'.
     
    Hansje was overigens goed bevriend met de later zeer beroemd geworden striptekenaar
    Joost Swarte, die het prachtige ontwerp maakte voor de No Fun-labels en voor de hoes
    van de eerste Mecano-single Face Cover Face/Fools. Swarte maakte ook een prachtige
    hoes voor de meer op oude Rock 'n' Roll georienteerde band The Rousers uit Broek op
    Langendijk (eerste LP A Treat of New Beat).

    ROOD IN ROTJEKNOR

    "Safety pin is like religion

     safety pin is like tradition

     try to destroy

     don't want to build"

     

    Tandstickorshocks, Tradition, 1980
     
    In Rotterdam ontwikkelde zich, iets later dan in Amsterdam, eveneens een scene rond De Bunker en Kassee, en een label dat King Kong Records heette. In de platenwinkel Backstreet waren Rotterdamse punkplaten te koop. Het werd een met No Fun vergelijkbare pleisterplaats voor punks. De beide winkels wisselden platen uit en zo ontstond, ondanks de bijna spreekwoordelijke rivaliteit tussen Amsterdam en Rotterdam, toch een hecht verband.

     

     

     

    Ook internationaal werden contacten gelegd. Engelse distributeurs als

    Rough Trade en Lightning kochten een deel van de oplagen van No Fun op.

    Toen de belangstelling voor punk in 1979 sterk afnam, werd No Fun gesloten.
    Backstreet sloot zijn deuren in 1981.
     
    De eerste Rotterdamse punkband was The Rondos, een band die in 1978 werd opgericht en bestond uit Johannes van der Weert (zang), Maarten van Gent (gitaar en zang), Allie van Altena (gitaar en zang), Frank (bas) en Willem ter Weele (drums). De anarchistische Engelse band Crass is in het begin een belangrijke invloed, maar na enige tijd worden invloeden van het communisme belangrijker. Dat blijkt ook uit de hamer en de sikkel die

    op hoezen verschijnt. The Rondos hebben veel invloed gehad op de Neder-

    landse punkscene. Ze ontwikkelden het begrip 'No Wave', voor monotone,

    sterk ritmische muziek, waar ook The Ex zich door laat inspireren. In het

    begin werden covers van Wire en The Damned gespeeld, langzamerhand

    ontstond hieruit een eigen repetoire. Aanvankelijk is Kees Isings de bassist,

    doch deze wordt vervangen door Frank. Maarten van Gent verlaat de band

    na de opnamen van de eerste en enige elpee 'Red Attack'. 

    Op het eigen King Kong-label verschenen een single en een elpee van The Rondos,een single van Tandstickorschocks, een split-ep van Rondos en Railbirds,en een titelloze dubbelsingle met Rondos, Railbirds en Bunker. De Rotterdamse bands Rondos, Rode Wig, Tandstickorschocks en Sovjets vormden samen het zogenaamde Red Rock-collectief, met een sterk communistische inslag. Middels de Red Rat-strip, waarin de maatschappelijke verhoudingen treffend werden weergegeven[3], trachtten zij hun tamelijk idealistische visieuit te dragen. Het Red Rock-collectief maakte tevens gebruik van een ge-meenschappelijke oefenruimte, de bands traden vrijwel altijd gezamenlijk op en maakten gebruik van dezelfde geluidsinstallatie. Rode Wig en Sovjets brachten geen platen uit. Red Rock verzorgde tevens de uitgave van het belangrijkste Rotterdamse fanzine Raket. De meeste punks rond Red Rock woonden ook gezamenlijk, in een pand aan de 2e IJzerstraat, dat de Raketbasis werd genoemd. Het pand was van de gemeente 'geleend'met de belofte er een jongeren-activiteitencentrum van te maken, In tegen-stelling tot wat vaak beweerd wordt was het dus geen kraakpand. Wel haddende Rondos gedreigd het pand te zullen kraken als de gemeente niet met hunplannen kon instemmen. Toch wel een andere benadering dan in Amsterdam, waar een pand eerst gekraakt werd en daarna -misschien- met de gemeente onderhandeld werd.

     
    Hier een fragment uit de recensie van een concert van het Red Rock-

    collectief op 20.11.79:

     
    "…Rondos en Tandstickorshocks waren een goede keus voor deze avond,

    vooral door hun kritische teksten. Hoewel ik hier aan toe moet voegen

    dat de meeste mensen naar een concert gaan voor de muziek en niet

    goede teksten te luisteren… De Tandstickorshocks worden wel het jongere

    broertje van The Rondos genoemd. Hun nummers duren gemiddeld niet langer

    dan 10 seconden, wat wel eens lastig is, omdat een nummer van hen al is afge-

    lopen nog voor je in de gaten hebt dat het begonnen is…"[4].

     
    Het koketteren met het communisme werd achteraf door The Rondos gezien

    als een vorm van provoceren, die vergelijkbaar was met het dragen van haken-

    kruizen door punks om de gegoede burgerij te shockeren. Het is natuurlijk

    sterk de vraag of we hier echt met communisten te maken hadden. Ook bij

    Dick Polak, zanger van Mecano LTD (later kortweg Mecano) is in zijn teksten

    duidelijk sprake van invloeden van het communisme (in nummers als 'Permanent

    Revolt'). Polak, die op de kunstacademie zat en tevens Russisch had gestudeerd,

    vertaalde zelfs een gedicht uit het Russisch in zette dat op muziek.

     
    Eind 1980 besloten de Rondos zichzelf op te heffen, naar eigen zeggen van-

    wege 'teveel succes'. Daar werd hier en daar nog al cynisch op gereageerd

    in de pers, hoe kon een bij het grote publiek totaal onbekende punkgroep

    nu uit elkaar gaan vanwege teveel succes ? De Rondos duidden vooral op

    teveel succes in eigen kring, hetgeen tot slaafse navolging leidde. De leemte

    die de Rondos lieten vallen werd in Rotterdam niet opgevuld door nieuwe

    bands of door het inslaan van nieuwe wegen. Het zou jaren duren voordat

    in Rotterdam weer een nieuwe, levendige punkscene ontstond. Sommige

    punks raakten naar verluidt zo de kluts kwijt dat ze zich aansloten bij dubieuze rechtsextreme organisaties (Vedder/Goossens, pag. 89). Ik heb hiervoor overi-

    gens geen concrete aanwijzingen kunnen vinden, behalve dan in het geval van

    Pinkel, de gitarist van Tandstickorshocks die zich, uit frustratie over het

    feit dat zijn vrienden van Redrock, bij de NVU van Joop Glimmerveen aansluit

    en daarover vertelt in de documentaire Pinkel[5] van regisseur Dick Rijneke.

    In 1982 sluit Willem ter Weele zich aan bij The Ex, en een paar jaar later

    wordt ook Johannes van de Weert Ex-lid.



    [1] Zie voor een gedetailleerd verslag van het ontstaan van deze punk-klassieker: McGartland,

      Tony-Buzzcocks, The Complete History, pag. 34-35 en pag. 38-39

    [2] Goossens/Vedder, Het Gejuich was Massaal, 1996, pag. 42

    [3] Kapitalisten werden afgeschilderd als varkens en het proletariaat bestond uit onschuldig

      ogende ratjes en konijntjes, een symboliek die wel wat weg heeft van Orwell's Animal Farm.

    [4] Leids Nieuwsblad van 21 november 1979

    [5] Johan van Leeuwen, Johan was punk and he knows it, eigen beheer, 1997, pag. 52 en

       Goossens/Vedder, a.w.  pag. 89-90.

    Lees meer...   (1 reactie)

    INTERMEZZO: EXPERIMENTELE BANDS VAN 1978 TOT 1984

    Het navolgende is een uitstapje waarvan sommigen zouden vinden dat het niet in een relaas over punk in Nederland thuishoort. Ik vind van wel, omdat de hier onder beschreven bands zijn ontstaan dankzij de punkbeweging en hun inspiratie daar vandaan haalden. Dat ze vervolgens een ander soort muziek zijn gaan maken staat daar ik mijn ogen los van.

     HE WANTS TO BE A MACHINE

    "He wants to be a machine

      he wants to be a minny pop"

     They want to be a machine

     they want to be a minny pop

    A machine so that we can be reached

    even when we’re not home

    answering machine

    answering machine

    answering machine"

                            Minny Pops, Minny Pops, 1979

    Wally van Middendorp begon zijn loopbaan in de muziek als zanger/componist van de   Amsterdamse Tits, die op het door Wally opgerichte Plurex-label de single 'Daddy is my Pusher/We're so Glad that Elvis is Dead' uitbrachten.

     

     

     
    Nadat de eerste punkgolf was overgewaaid, begon Wally in de Amsterdamse

    Haringpakkerssteeg de platenzaak Boudisque, en richtte tevens de band Minny

    Pops op. Deze band maakte heel andere muziek dan The Tits. In maart 1979 verscheen

    de eerste ep van Minny Pops, 'Kojak/Footsteps/Nervous', op Plurex.

    Een vreemde single. Hubert van Hoof van Muziekkrant Oor, toen vaste single-

    recensent van deze krant, wist niet zo goed wat hij er mee aan moest, maar was

    wel geintrigeerd. De andere leden van Minny Pops waren Wim Dekker op synthe-

    sizer, Gerard Walhof op gitaar en Lion van Zoeren op bas. Er werd geen gebruik

    gemaakt van een menselijke drummer, de drums kwamen uit de drumcomputer.

    De eerste elpee 'Drastic Measures, Drastic Movement' die daarna verscheen, eveneens op het Plurex-label was behoorlijk experimenteel. De muziek is vaak lelijk, monotoon en er zijn allerlei vreemde geluiden in te horen. De experi-mentele band Novak uit San Francisco wordt in de hoestekst bedankt[1], en ook The Residents en Engelse experimentelen als This Heat lijken belangrijke invloeden te zijn geweest. Opnieuw besteedde in Nederland alleen Oor aandacht aan de plaat, en dat kwam volgens een goed ingelichte bron omdat Boudisque veel gratis recensie-exemplaren van nieuwe platen aan Oor schonk. Dit verhaal klopt waarschijnlijk, want Boudisque adverteerde in die tijd ook altijd in Oor, en het was in die advertenties dat ik nieuwe ideeën opdeed voor het kopen van platen. (RAF had trouwens ook een tweewekelijkse advertentie in Oor).

    Minny Pops trokken de aandacht in Engeland en slaagden er als enige Nederlandse band in die tijd in, om op het befaamde Factory-label uit Manchester, bekend van bands als Joy Division, A Certain Ratio, Durutti Column en later New Order, een single uit te brengen, 'Dolphin Spurt/Goddess'. Deze single verscheen in 1980, later nog gevolgd door een meer toegankelijke tweede elpee 'Sparks in a Darkroom', een gratis flexi-singeltje bij het muziekblad Vinyl getiteld 'Een Kus', een live-ep op Plurex en een single op Factory Benelux getiteld 'Time'.

    In 1986 gaan Minny Pops uit elkaar, na nog twee elpees gemaakt te hebben die

    weinig aandacht trokken.

     

    FOOD FOR THOUGHT

     

    "He can't eat because he's having

     

    too much food for thought"

     

                            Nasmak, Food for Thought, 1980

    Een andere interessante band op het Plurex-label is Nasmak. Deze uit Nuenen (bij Eindhoven) afkomstige band wordt in 1979 opgericht en brengt in 1980 de plaat 'Nasmak Plus Instruments, Instruments plus Nasmak' uit. Plus Instruments functioneert ook nog als zelfstandige band en brengt in maart 1980 de single 'Special Agreement' uit, eveneens op Plurex. In deze band zingt Truus de Groot van Nasmak en Greg Kafton, een muzikant uit New York. Ook Lee Renaldo van Renaldo and the Loaf speelt enige tijd bij Plus Instruments. Veel muziek van deze band (en ook die van Nasmak) verschijnt in kleine oplagen op cassette-bandjes. Daarnaast heeft Nasmak, toen nog Nasmaak geheten, een nummer op de verzamel-elpee 'Uitholling Overdwars' getiteld 'Hondepoep'. Het was toen duidelijk een heel andere band dan ten tijde van de eerste elpee.

     

     

     

     

     

     

     De leden van Nasmak op de eerste elpee zijn Joop van Brakel (zang en gitaar) Toon Bressers (drums en syndrum), Theo van Eenbergen (bas), Truus de Groot (zang, kraakdoos en gitaar), en Henk Janssen (drums). De plaat werd geproduceerd door Wally van Middendorp.

    In 1981 volgt een ep op het Duitse Zick Zack label, waar ook de bekende experi-

    mentele band Einsturzende Neubauten uit Berlijn platen op uitbrengt[2].

     
    Op het podium is Nasmaak vooral door toedoen van Truus De Groot[3], die een onberekenbare kraakdoos speelt, een rare mix van heavy muziek, weirde teksten, verkleedpartijen en veel show. In haar eerste jaar staat de band, die altijd veel - ook in het buitenland - heeft opgetreden, al zo'n honderd keer op het podium en geen enkel concert is hetzelfde. Truus de Groot vertrekt in 1981 naar de Verenigde Staten. Nasmak slaat met Van Brakel als zanger een nieuwe weg in, vol schuivende maatsoorten. Al improviserend maakt Nasmak trance and dance-muziek, die het op het podium zeer goed doet.
     
    In 1982 maakt Nasmak de beste plaat uit hun carrière, '4'Our Clicks'. Deze

    elpee wordt door Oor uitgeroepen tot 'misschien wel de beste plaat ooit door

    een Nederlandse groep gemaakt'. Dat lijkt me nogal overdreven, maar de plaat

    bevat zeker sterke, inventieve muziek die voor Nederlandse begrippen zeer

    origineel klinkt. In 1983 zag ik een optreden van Nasmak in Amsterdam, waar ik zeer van onder de indruk was. De volgende Nasmak-plaat 'Duel' is dan net uit.

    In 1984 gaat de band uit elkaar. De leden blijven actief in kunstkringen.

     
    De verzoeken tot een Nasmak-reünie blijven aanhouden, maar het duurt tot september 1989 voordat Nasmak weer op het podium staat. In de klassieke bezetting Janssen - Van Brakel - Van Eenbergen - Bressers wordt het tweejarig bestaan van het alternatieve blad Opscene luister bijgezet met een eenmalige reünie, waarop een set met nieuwe nummers de echte fans weet te ontroeren.
     
    Een derde band uit die tijd is Tox Modell, die voor zover ik weet nooit eigen platen uitbrachten, maar wel een hele leuke cassette maakte die ik helaas een keer aan iemand heb uitgeleend die niet de moeite nam om hem terug te geven. Samen met Plus Instruments maakte Tox Modell in 1981 een flexi-single getiteld "Freundschaft" bij Procede Sonepresse in Rotterdam. Deze flexi verscheen als gratis bijlage bij het muziekblad Vinyl.

    Tenslotte waren op Plurex actief de Amsterdamse Tapes. Hun eerste elpee 'You Just Can't Sleep' verschijnt in 1978 op Plurex. De muziek van The Tapes,

    bestaande uit Rolf Hermson (zang, gitaar), Michael Brandes (gitaar), Igor

    Roovers (bas) en Peter Mouris (drums) is minder experimenteel dan die van

    Minny Pops en Nasmak en verraadt de invloed van The Talking Heads.

    The Tapes brengen op andere labels nog twee elpees uit en stoppen er daarna

    in 1983 mee.

    THE HALF-INCH UNIVERSE

    "Civilized citizen, in non-stop scenery

     mess around, till total hysteria

    mass crowded kids living modern machinery

    bite off their fucking history"

                            Mecano, Face Cover Face, 1978

      
    "I paid my heritage to life's reunion

     with extended effort running dry

    despite combined collective thought in mind"

                            Mecano, To Life's Reunion, 1982

    Anders dan de hier besproken bands heeft Mecano een directe link met de

     

     

     

     

     

     

     

    punkscene, omdat de eerste single van Mecano, toen nog onder de naam Mecano

    Ltd. in 1978 verscheen op het No Fun-label van Hansje Joustra. Later

    ontwikkelde Mecano zich in een andere richting en ging de muziek meer de kant van new wave op. Mecano bestond uit Dick Polak (zang), Pieter Kooyman (gitaar), Tejo Bolten (bas), Cor Bolten (gitaar) en Ton Lebbink (drums).

    De band ontleent zijn naam aan het in 1901 door Frank Hornby uitgevonden

    Mecano-speelgoed. Dick Polak vond in 1977 in een snuisterijen-winkeltjes een

    folder waarin beschreven werd hoe Mecano geconstrueerd was. Omdat hij ook

    kunstschilder was besloot hij schilderijen te gaan maken van Mecano-objecten.

    Polak verdiende trouwens de kost als portier van Paradiso, hetgeen altijd handig

    was als er concerten geregeld moesten worden. Jos van Ex was hierover trouwens maar matig te spreken: "Dick had een deal met Paradiso gemaakt voor tien optredens in vrij korte tijd. Ik snapte niet dat ze zich daar voor leenden, als je tien keer per jaar in dezelfde tent speelt, dat is toch niet leuk meer. Of was het alleen voor de publiciteit ?"[4]

    Dick Polak laat zich in zijn teksten inspireren door Russische schrijvers uit het begin van deze eeuw, met name Majakovski. Ook kan je sommige van zijn teksten (zoals Dissident Lament en Permanent Revolt) beschouwen als een flirt met het communisme. Hoe hij precies tegenover deze politieke beweging staat, wordt echter niet duidelijk, omdat de teksten, hoewel interessant op zichzelf, nogal ontoegankelijk zijn.

     Naast zijn activiteiten als drummer van Mecano schrijft Ton Lebbink ook ge-

    dichten. In de zomer van 1988 zal ik hem ontmoeten als ik optreed tijdens een

    poeziëavond in OCC Tumult in Abcoude, waar ook Diana Ozon en Rick van Boeckel

    van de partij zijn.

     
    Mecano brengt na de eerste single de mini-elpees 'Untitled' en 'Subtitled'

    uit, die later worden samengevoegd op de plaat 'Entitled'. Deze drie platen

    verschijnen op het Torso-label. Tijdens een tournee in Frankrijk in 1981 valt

    de band uit elkaar, om in de lente van 1982 weer bij elkaar te komen om 'Auto-

    portrait' op te nemen, opnieuw uitgebracht op Torso, en misschien wel hun

    beste plaat. In 1996 verschijnt de fraaie dubbel-CD 'The Half Inch Universe, Complete Works 1978-1982'. Helaas is deze compilatie niet helemaal compleet, omdat 'Fools', de B-kant van de No Fun-single, ontbreekt. Gelukkig staat die wel op de Epitaph-verzamel-CD 'I'm sure we're gonna make it', die eveneens in 1996 verschijnt. Naast de elpees verschijnen op Torso nog een tweetal singles 'History Landmarked/Escape the Human Myth' (1980) en , 'Robespierre's Re-Marx/Room for Two' (1981).

     
    De muziek van Mecano is uiterst grillig en inventief. Zo wordt gebruik gemaakt
    van een accordeon en van geluidsfragmenten. De sfeer rond de band is nogal

    elitair, en daarom willen veel Amsterdamse punks uit die tijd niets van Mecano

    weten. Ook deze band is echter een voorbeeld van de mogelijkheden die de

    punkbeweging bood, ook aan diegenen die niet direct met punk geassocieerd wilden worden maar zich meer in kunstacademie-kringen begaven.

     
    In 2003 brengt Leo Schelvis, ook bekend als ex-eigenaar van de Amsterdamse
    platen/cd-winkel Forever Changes op zijn eigen Mutant Jasz-label, opnieuw het
    complete werk van Mecano uit in een luxe en een gewone editie. Het nummer Fools
    ontbreekt ditmaal niet, en er staan ook een aantal zeldzame live-opnames op.
    Deze collectie onderstreept dat Mecano een van de beste Nederlandse bands aller tijden
    was, waarvan de muziek tot op heden te weinig erkenning heeft gekregen.
     
    Momenteel werken Dirk Polak en de broers Cor en Tejo Bolten aan een nieuwe Mecano-CD
    die Snaketales for Dragon gaat heten. Het is ook de bedoeling om weer te gaan optreden.
    De CD-release is gepland voor zomer 2005.
     
    Zie voor meer informatie de website van Mecano: http://www.mecano.ws/
     
    Kees Smit
    Amsterdam
    Januari 2005 (update mei 2005)

    [1] Het nummer R.U. 21 is zelfs een bewerking van een nummer van Novak.

    [2] Bijvoorbeeld de dubbelsingle 'Kalte Sterne' en de elpee 'Kollaps', beide uit 1981.

    [3] Deze speelde trouwens nog met Henny Vrienten in de 'Foolsband', de voorloper van Doe

      Maar.

    [4] Zie Oor 24, 1980.

    Lees meer...   (11 reacties)
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl